|
HALI YIKAMA SEKTÖRÜ
Kuraklık Halı Yıkama Sektörünü 500 Milyon YTL Büyüklüğe Taşıdı
Kentleşme ve
belediyelerin su tasarrufu için getirdiği cezalar halı
yıkama sektörünü 400 milyon YTL büyüklüğe taşıdı. Otel,
işyerleri ve halı üreticilerine verilen kurumsal
hizmetlerle birlikte bu rakam 500 milyon YTL’ye çıkıyor.
Sadece İstanbul’da yılda 80 milyon YTL’lik yıkama
yapılıyor. "Henüz ham ama hızlı büyüyor" diyerek
tanımlanan sektördeki büyüme, hızı kurumsal firmaları
teknoloji ve kapasite yatırımlarına yöneltirken
merdivenaltı üretimi de tetikliyor. Bir taraftan oto
yıkamacılar işyerlerine "halı yıkanır" tabelaları
asarken diğer taraftan sezonluk yıkamacılar pazardan pay
kapmaya çalışıyor.
Sektörün
yıllık ortalama yüzde 7 büyüdüğünü belirten Türkiye
Profesyonel Halı Temizleyicileri Yardımlaşma Derneği
yöneticisi Selahattin Karayel, "Su tasarrufu için
belediyelerin kapı önünde halı yıkamayı yasaklaması,
şebeke sularının zamlanması, nüfusun apartmanlarda
yoğunlaşması ve kadınların daha çok iş hayatına
karışması nedeniyle büyük bir pazar doğdu. Ancak bu
potansiyel merdivenaltını da beraberinde getirdi.
Kentlerde her 4 aileden biri yılda bir defa halı
yıkamacılara gidiyor" diye konuşuyor.
Kapasite
Artırıyorlar
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre 70.5
milyon civarında olan Türkiye nüfusunun yüzde 70’i, yani
50 milyona yakını kent merkezlerinde yaşıyor. Bu nedenle
halı yıkama sektörünün nabzı, turizm, sanayi ve
kentleşmenin geliştiği bölgelerde atıyor. İstanbul,
İzmir, Ankara, Konya, Antalya, Bursa ve Afyon sektörün
en hızlı büyüdüğü illerin başında geliyor. Yaklaşık 12.5
milyon ailenin yaşadığı kent merkezlerinde, bir evde
ortalama
30 metrekare halı kullanıldığı
tahmin ediliyor. Sektörün önde gelen firmalarından biri
olan Silay Halı Yıkama Fabrikası’nın sahibi İsmail
Kırcı, kapasitelerini her sene yüzde 10 artırdıklarını
belirtiyor. Yıkamada rekabet edebilmek için, tesislerine
300 bin dolarlık teknoloji yatırımı yaptıklarını
belirten Kırcı, böylece günlük 6 bin metrekare halı
yıkama kapasitesine sahip olduklarını söylüyor. Kırcı,
"İstanbul’da kahvehane kadar yıkama atölyesi kuruldu"
diyerek sektördeki hızlı gelişimle beraber artan
merdivenaltına dikkat çekiyor.
Destek
İstiyorlar
İstanbul Bahçelievler’de bulunan Çam Halı Yıkama
Fabrikası’nın sahibi Ercan Çam ise 18 senedir bu işi
yaptıklarını açıklıyor. "1990 yıllarında biz İstanbul’da
10 firmaydık" diyen Çam, şu anda sadece Bahçelievler’de
150’den fazla halı yıkamacı bulunduğunu dile getiriyor.
Ercan Çam, merdivenaltı yıkamacılar nedeniyle iki yıldır
fiyatlara zam yapamadıklarından yakınıyor. Yılda 70 bin
metrekare halı yıkadıklarını kaydeden Çam, 2009’da yeni
bir tesise taşınarak kapasitelerini 150 bin metkerakeye
çıkaracaklarını ifade ediyor.
Halı
yıkamanın dünyada olduğu gibi Türkiye’de de dev bir
sektör olma yolunda ilerlediğini belirten Türkiye
Profesyonel Halı Temizleyicileri Yardımlaşma Derneği
yöneticisi Selahattin Karayel, sektörün gerek sanayi
ticaret odalarında gerekse esnaf odalarında bir meslek
grubu olmadığı için hiçbir teşvik programından
yararlanamadığını açıklıyor. Karayel, belirli kriterleri
yakalamış firmaların yerel ve ulusal yönetimler
tarafından desteklemesi gerektiğini belirtiyor.
Evde
Yıkanan 1 Metrekare Halı 90 Litre
Su Tüketimi Demek
Halısını şebeke suyuyla bahçesinde veya banyosunda
yıkayan bir kişinin, halı için yaklaşık 90 litre
su tükettiği belirtiliyor. Makinelerde yıkama yapan bir
halı yıkama firmasında ise aynı halının yıkanması için
harcanan su miktarı 15 litre civarında.
Dünya
Çapında 12 Milyar Dolar’lık Bir Sektör
Halı yıkama sektörü Türkiye’de yeni gelişen bir sektör
olmasına rağmen Avrupa ülkelerinde 100 yıla yakın
geçmişe sahip. Bir İspanyol firmasının 103 yıl önce halı
yıkama makinesi patenti almış olması sektörün Avrupa’da
geçmişinin eski olduğunun kanıtı. Avrupa ile birlikte
sanayileşmiş ülkelerde yüksek pazar hacmine sahip olan
sektörün dünya genelinde 12 milyar dolarlık bir hacme
ulaştığı belirtiliyor. 12 milyar dolar içerisinde Avrupa
ülkelerinin payı 2 milyar dolar civarında. Konut sektörü
geliştikçe, işyerleri, okullar ve konutlarda halı ve
benzeri yumuşak zemin kaplamalara geçiş yapıldıkça
gelişen sektör ABD’de dev bir pazar. Amerikan Denetleme,
Temizleme ve Restorasyon Sertifikası Kurumu’na (IICRC)
göre ABD’de yaklaşık 30 bin kayıtlı halı temizleme
şirketi bulunuyor. 2007’de 3.2 milyar dolarlık bir
büyüklüğe ulaşan Amerikan halı temizleme sektörünün
2008’de yüzde 7.5 oranında artarak 3.5 milyar dolara
ulaşması bekleniyor. Kaynak:
Referans Gazetesi/Özgüç Kozan
|