|
Halı Yıkama (Temizleme) İşlemleri
Halı temizleme işlemleri
Günümüzde evde kullanılan halıların
zamanla kirlenmesinden doğan temizlik ihtiyacına yönelik yapılan
işlemler bütününe genel kullanımda halı yıkama veya halı temizleme
denmektedir. Herkesin kendi halısını kendi imkanlarıyla temizlemesinin
güç olduğu şehirleşmenin yaygın olduğu bölgelerde bu işi kurulmuş özel
şirketler sipariş üzerine yapmaktadırlar. Bu firmalar evlere servis
yapmak suretiyle halılarınızı evinizden alıp yıkama tesisi veya yıkama
fabrikalarına götürüp gerekli işlemi(temizlik) yaptıktan sonra yine
evinize teslim etmektedirler. Tesislerdeki temizlik yöntemi genelde
sulu yıkama ve havuzlama olmaktadır. Birçok modern tesiste yıkama işlemi
halının bir düzine ünite üzerinden geçmesi şeklinde olmaktadır. Tam
donanımlı tesislerde sipariş ve temizlik işlemleri genelde şu aşamalarla
yapılmaktadır.
1. Sipariş alma
Firmalara telefon etmenizle veya internet yoluyla kaydınız alınır ve
belirlenen tarihte belirttiğiniz adresten halılarınız kapıdan rulo
halinde alınır. Karşılığında size kaç adet ve hangi türde halı
alındığına dair bir belge(Sipariş fişi, Sipariş makbuzu, vb.) verilir.
halı yıkama siparişi, halı yıkatma siparişi.
2. Fişleme(Numaralandırma - Barkodlama)
Pek çok kişiden halı toplanacağından halıların temizleme ve ayrım
aşamalarında karışmaması için kişiye özel verilen bir abone numarası
veya barkod, her bir halıya iliştirilir.(yapıştırma, zımbalama,
kılçıklama gibi yöntemlerle) halı fişleme, halı
numaralandırma, halı barkodlama, halı yıkama müşteri kaydı, halı yıkama
etiketi, halı etiketi zımbalama, halı etiketi kılçıklama.
3. Ölçme(Ayrım - İlk Kontrol -
Ücretlendirme)
Halıların temizleme işlemine geçmeden önceki türlere göre
ayrılması(halı türlerine göre uygulanan temizlik işlemleri farklıdır bu
yüzden türe göre ayrım yapılması gerekir), halının kontrolü(Halılar
temizlemeye alınmadan önce kirlilik ve leke durumu, yırtık veya patlak
olup olmamasının kontrolü. Eğer halılarda çıkarılamayacak lekeler varsa
veya halılarda yırtık gibi hasarlar varsa müşteriye bildirilir temizleme
işlemi için onay alınır), metrekare olarak ölçülmesi ve
ücretlendirilmesi işlemidir. Halı temizleme işinde ücretlendirme
metrekare baz alınarak yapılmaktadır. Firmalar ücret belirtirken
metrekare ücretini belirtirler. Örnek olarak metrekaresi 3,00 Lira ise
standart 6 metrekare halı için verilen ücret 18,00 Lira olacaktır. Bu
ücretler bazı firmalarda her türden halı için aynı olurken pek çok firma
halı türlerine göre farklı tarife uygulamaktadır. Bunun sebebi farklı
halı türlerine uygulanan işlemlerden kaynaklanmaktadır. Genelde Makina
(Saray,Atlas vb), El dokuma ve Yün(Isparta, Milas, Ladik vb.),
Değerli halılar (Çin, Nepal, İpek, Shaggy, Kilim, İran) gibi 3 gruba
ayrılmaktadır. Değerli halıların temizleme ücretleri diğer gruplara göre
daha pahalıdır bunun sebebi bu halıların değerinden kaynaklanan
riskle(temizleme işlemi sırasında oluşabilecek bir hasar) birlikte
temizleme aşamasında daha fazla ustalık isteyen işlemlerden geçmesi,
kullanılan kimyasal ürünlerin pahalılığı ve daha ağır
olmasıdır.(Temizleme işlemi sırasında halılar suyla temas edeceğinden
dolayı oldukça ağır hale gelmektedirler bu yüzden daha fazla işçilik
gerekmektedir buda ücretlendirmeyi etkileyen unsurlardandır). Ayrıca
birçok firma battaniye, yorgan temizlemekte ve halıların kenarlarına
overlok(halıların kenarlarının atmasını veya sökülmesini önlemek için
iple örme işlemidir.) yapmaktadırlar. Battaniye ve yorgan adet baz
alınarak ücretlendirilir, overlok ise metre baz alınarak
ücretlendirilir. halı ölçme, halı ayırma, halı yıkama
fiyatlandırma, halı yıkama ücretlendirme.
4. Halı yıkama (Havuzlama - Yıkama - Durulama -
Gelberi)
Temizleme işlemi birkaç aşamadan oluşmaktadır bu halıların türlerine
göre değişkenlik gösterebilir. İlk aşama Toz alma işlemidir. Toz alma
işlemi toz dolabı veya toz alma makinesi denen bir makine ile
yapılmaktadır. Hassas halılar bu aşamadan geçmeyebilir. Sonra halılar
havuzlama aşamasına alınır. Havuzlama; halıların, içi suyla dolu bir
havuza konarak bir süre bekletilmesidir. Bu şekilde halıların kirlerinin
yumuşaması verilen kimyasal maddelerin(deterjan, halı şampuanı, çamaşır
suyu gibi) halıya iyice işlemesi dolayısıyla temizleme işleminin
kolaylaştırması ve tasarruf amaçlanmaktadır.(Not: Bu işlemin bazı hassas
halılara uygulanması halı boyalarının akmasına neden olabilmektedir.)
Daha sonra halıların asıl yıkama işlemine geçilmektedir. Asıl yıkama
işleminde yarı otomatik ve tam otomatik makineler kullanılır. Yarı
otomatik makinelerin kullanıldığı sistemlerde halılar düz temiz bir
zemin üzerine serilir ıslatılır şampuanlanır ve yarı otomatik fırçalama
makinesi ile bir kişi tarafından fırçalanır ardından kirli suyu
sıyrılır(sıyırma işine gel beri çekme adı verilmektedir) ve
tekrar şampuanlanıp fırçalanır sıyrılır. Bu işlem halının kirlilik
derecesine göre artabilir. Tam otomatik halı yıkama makinelerinin
kullanıldığı sistemlerde halı makineye verilir. Bu makineler genelde
yürüyen konveyör bant sistemine dayalı makinelerdir. Halı bant üzerinde
ilerler farklı ünitelerden geçer. Islatma, şampuanlama, fırçalama(üst ve
alt yüzeyinden), durulama, sıyırma, vakumlama, rulo sarım gibi.
halı yıkama, halı temizleme, halı havuzlama, halı durulama, halı sıyırma.
5. Halı sıkma ve kurutma (Sıkma - Asma -
Kurutma odasına koyma - Havalandırma)
Durulama aşamasından sonra her iki sistemde de sıkmanın tam anlamıyla
olması ve kurutmanın kısa sürmesi için santrifüj (genelde kazan
tipi sıkma veya rulo tipi sıkma diye adlandırılırlar) makineleri
kullanılmaktadır. Bu makineler genelde merkez kaç sistemiyle halıyı
yüksek devirde döndürmek suretiyle suyunu çıkarama işlevine sahip
makinelerdir. Sıkma işleminde halılar üzerinde neredeyse hiç su
kalmamaktadır. Sadece elle dokunulduğunda hissedilebilecek oranda nem
kalmaktadır. Nemli halıların kurutulması için mevsimsel olarak farklı
işlemler yapılır. Yaz aylarında yağışın olmadığı zamanlarda halılar
birbirine paralel askılara(halıda leke bırakmayacak malzemeden
yapılmalıdır) asılarak açık havada bekletilir ve üzerindeki nemin uygun
seviyeye gelmesi sağlanır. Ayrıca kokunun oluşmaması için
havalandırılmış olur. Kış aylarında ise kurutma halıların birbirine
paralel paslanmaz askılara asılarak kurutma odalarına koyulmalıdır.
Kurutma odaları sıcak kapalı bir ortama sıcak hava vermek ve havanın
içeride devir daiminin sağlanması yöntemiyle halılardaki nemin alınması
ve buharlaşmayla atılmasının sağlandığı ünitedir. Tamamen kuruyan
halılar bir süre havalandırılır ve son kontrol aşamasına geçer.
halı sıkma, halı kurutma, halı asma, halı kurutma odası, halı
havalandırma.
6. Son Kontrol (Hav süpürme - Parfümleme -
Paketleme)
Kuruyan halıların üzerinde oluşan toz ve tüy parçalarının alınması
işlemine hav süpürme (hav alma) denir. Bu işlem el ile yapıldığı
gibi
otomatik hav alma makinelerinde de yapılabilir. Bu işlem yapılırken
yıkamada gözden kaçan lekeler ışık altında yakından kontrol edilir.
Herhangi bir lekeye rastlanırsa kontrol masası üzerinde özel leke sökücü
yardımı ile lekeye müdahale edilir. Halıdaki kötü koku oluşumunu
engellemek için parfümleme yapılır ve halı dürülerek paketlenir.
halı hav alma, halı hav süpürme, halı parfümleme, halı
paketleme, halı ambalajlama.
7. Teslimat
Tüm işlemler tamamlanınca (İş yoğunluğuna göre 1 ila 7 gün sürer)
halılar sahiplerine teslim edilmek üzere van tipi araçlara yerleştirilir.
Sahiplerine teslim edilir, ücret alınır. Bazı firmalara kapıdan
kredi kartı ile ödeme yapılabilmektedir.
halı teslimatı, halı teslimi, halı yıkama sonrası teslimat,
halı yıkama ödemesi, halı yıkama kapıda kredi kartıyla ödeme.
|